Rust

Huilbaby’s en rust van moeder en kind

Huilbaby’s
Huilen is normaal gedrag in de ontwikkeling van kinderen. Het is in de eerste maanden een belangrijke manier contact te maken met de ouder. Soms huilen baby’s zoveel dat we dat een huilbaby noemen. De objectieve definitie van een huilbaby is een baby die langer dan 3 uur per dag, minstens drie dagen per week gedurende drie weken huilt. Volgens deze definitie is zo’n 4% tot 5% van de baby’s een huilbaby. De subjectieve definitie van een huilbaby is een baby waarvan de ouders vinden dat de baby veel huilt of dat het voor de ouders te veel wordt. Wat voor de één veel is, kan voor de ander dragelijk zijn. Volgens deze definitie is 15% tot 20% een huilbaby.

Gevolgen
Het huilen kan ouders tot wanhoop drijven en uit een onderzoek van TNO blijkt dat 1 op de 20 ouders iets doet, wat schadelijk kan zijn voor het kind. Dit kan gaan van smoren met de hand tot het geven van tikken. De Jeugd Gezondheid Zorg moet zich bewust zijn van de risico’s die verbonden kunnen zijn aan het huilen van baby’s en ouders leren op een goede manier om te gaan met het huilen. Ook het informeren over normaal huilgedrag van een baby kan daarbij helpen.

Effectieve aanpak
Door het Wilhelmina Kinderziekenhuis (UMC Utrecht) is met wetenschappelijk onderzoek aangetoond dat adviezen betreffende het aanbrengen van rust en regelmaat en het kind wakker in bed leggen effectief zijn bij huilbaby’s. Verder blijkt dat het aanbrengen van rust en regelmaat, al dan niet gecombineerd met inbakeren tot hetzelfde resultaat leidt. Aangezien inbakeren veilig dient te gebeuren voor wat betreft heupdysplasie en wiegendood, heeft het aanbrengen van rust en regelmaat altijd prioriteit boven inbakeren. Onderzoek laat zien dat bij baby’s van 1-7 weken rust en regelmaat gecombineerd met inbakeren effectiever is maar bij baby’s ouder dan 7 weken daarentegen, rust en regelmaat zonder inbakeren effectiever is.

Richtlijn in concept
Deze informatie vormt de basis voor een Jeugd Gezondheid Zorg Richtlijn van het RIVM die nu in ontwikkeling is (november 2008). In mei 2009 werd de invoering van deze richtlijn door het RIVM uitgesteld omdat de deskundige het nog niet eens kunnen worden. Het grootste struikelblok is wel de ‘kookwekker’: wanneer de baby huilt wordt aanbevolen niet in te grijpen, maar de kookwekker te zetten. Van ouders wordt een paar keer per dag verlangd dertig minuten geen gehoor te geven aan het gehuil en de hulpkreten, terwijl uitgerekend zij het beste de baby gerust kunnen stellen. De psychologie hiervan is dat het steeds opnieuw negeren van langdurig huilen slecht is voor een veilige hechting. Na wanhopig en tevergeefs om hulp te hebben geroepen geeft de baby het uit pure onmacht op. Bovendien leren ouders op die manier niet met hun kind om te gaan zoals het voor hun gevoel goed is.

Kraamtijd
Een baby gedijt niet bij veel drukte.
Het bieden van rust en regelmaat had bij nagenoeg alle baby’s een positieve uitwerking. ‘Het vraagt wel inzet van ouders maar als het ritme eenmaal gewoonte wordt, heb je een gezonde basis gelegd voor het stellen van grenzen. Een gezin plukt daar jarenlang vruchten van. De eerste week eet en slaapt een baby voornamelijk, terwijl het kind daarna wat langer wakker blijft. Het is absoluut geen ramp als een kindje even een kwartiertje huilt voordat het in slaap valt. Sterker nog het is normaal dat een zuigeling van zes weken twee a tweeënhalf uur per dag huilt. De grens van normaal en veel huilen is eigenlijk flinterdun. Stoppen met borstvoeding of overgaan op een andere flesvoeding brengen vaak nog meer lichamelijke onrust. Er is meestal niets mis met de voeding.

Drie tips om oververmoeidheid en overmatig huilen te voorkomen

1. Een kind dat in slaap wordt geholpen, wordt vaak bij het geringste geluid of door elke willekeurige eigen beweging wakker. Leg daarom een baby wakker in bed, zodat hij vervolgens uit zichzelf in slaap leert vallen.
2. Een deken stevig ingestopt tot onder het matras, die reikt tot de kin terwijl de voeten bij het voeteneinde liggen, kan het uitschieten van armen en benen beperken, wat de kwaliteit van de slaap ten goede komt.
3. Rust is een gezonde afwisseling van waken en slapen. Een onrustige omgeving, voortdurend vermaak van het kind, slapen in de box, veel bezoek en/of uitstapjes zijn dingen die indruisen tegen het slaapritme van het kind.

Huilbaby’s: het product van hun omgeving?
“Besteed aandacht bij verdriet en spanning bij ouders en aan de relatie die dit heeft met het huilgedrag van hun kind”. Dit concludeert kinderarts en sociaal pediater Pieter Zwart. Hij verrichtte tussen 1997 en 2003 onderzoek naar huilbaby’s op de kinderafdeling van de Isala Klinieken in Zwolle. Bij vrijwel alle kinderen die tussen 1997 en 2003 ter observatie werden opgenomen, bleek het huilpatroon in het ziekenhuis binnen enkele dagen spontaan normaal, dus zonder enige vorm van medisch handelen. Bij 97 procent van hen was geen medische oorzaak te vinden voor het langdurige huilen in de thuissituatie. ‘Dat huilbaby’s zoveel huilen, komt voor een deel door spanningen in het gezin’, aldus Zwart. ‘Wanneer een baby veel huilt, zullen ouders al het mogelijke doen om het huilen te laten stoppen. De ouders en het kind raken gespannen, het huilen neemt niet af, de spanning neemt toe en het gezin komt in een vicieuze cirkel terecht. Het is belangrijk om de ouders te erkennen in hun machteloosheid en een vorm van steun te bieden die recht doet aan hun gevoelens, die ontspanning geeft en niet leidt tot onnodig en langdurig zoeken naar een medische oorzaak. Rust en regelmaat zijn de pijlers van de ondersteuning.’

Zoals ouders het probleem beleven of zoals het probleem werkelijk is verschilt nogal eens wat van elkaar en vaak blijkt een baby dan ook minder te huilen dan ouders denken. Daarom wordt ouders geadviseerd een dagboekje bij te houden , waarin zij noteren wanneer de baby huilt en hoe lang, maar ook wanneer hij gevoed wordt en een schone luier en aandacht gekregen heeft. Zo krijg je inzicht in de werkelijkheid en meer overzicht.